صدا:

مقادیر حد تماس شغلی (AOE) صدا و مدت مواجهه با آن (جدول شماره 1) به شرایطی اشاره دارد که بنظر می‌رسد چنانچه کلیه شاغلین بطور مکرر در مواجهه با این مقادیر قرا گیرند آثار نامطلوب در توانائی شنیداری و درک محاوره طبیعی آنان ظاهر نشود. تا قبل از سال 1979 میلادی از نظر پزشکی، اختلال شنوائی موقعی حادث شده است که متوسط حد آستانه شنوائی از dB25 در فرکانس‌های 500 و 1000 و 2000 هرتز تجاوز نماید (ANSI S3.6-1989). مقادیر ارائه شده است در این کتاب برای پیشگیری از افت شنوائی به محدوده فرکانسهای بالاتر مانند 3000 و 4000 هرتز نیز گسترش یافته است. مقادیر حد تماس شغلی به عنوان راهنما برای کنترل مواجهه با صدا مورد استفاده قرار میگیرد و با توجه به حساسیت متفاوت افراد نباید به عنوان مرز بین حد ایمنی و حد خطر تلقی گردد. باید تأکید نمود که مقادیر حد تماس شغلی، همه شاغلین را در برابر اثرات نامطلوب تماس با صدا محافظت نمی‌نماید. مقادیر حد تماس شغلی می‌بایست میانه* جامعه شاغلین را در مقابل افت شنوائی در حد 2 دسی‌بل در فرکانس‌های 500 و 1000 و 2000 و 3000 هرتز پس از 40 سال مواجهه شغلی با صدا محافظت نماید. اجرای برنامه حفاظت شنوائی با در نظر گرفتن کلیه عوامل مؤثر و آزمایش شنوائی سنجی در مواقعی که شاغلین در مواجهه با صدای بیش از مقادیر حد تماس شغلی یا در حد آن هستند ضروری است.

صوت

صوت

مادون صوت و اصوات با دامنه فرکانس پائین:

حدود تماس شغلی فروصوت و صوتهای با بسامد پائین به مقادیری اشاره دارد که بنظر می‌رسد چنانچه تقریباً کلیه شاغلین بطور مکرر در مواجهه با آن‌ها قرار گیرند اثر سوئی، منهای اثر بر شنوائی انسان، بر آنان عارض نگردد.

به استثناء اصوات ضربه‌ای با زمان تکرار کمتر از 2 ثانیه، در فرکانسهای یک سوم اکتاوباند از 1 تا 80 هرتز، نباید مقدار سقف تراز فشار صوت (SPL) از 145 دسی‌بل فراتر رود. علاوه بر آن تراز کلی فشار صوتی وزن نیافته SPL نباید از مقدار سقف 150 دسی‌بل افزون گردد. محدودیت‌زمانی برای این نوع مواجهه‌ها وجود ندارد، علی ر‌غم آنکه مقادیر حد تماس شغلی بیان شده برای صدا و فراصوت، جهت پیشگیری از افت شنوائی ناشی از سر و صدا پیشنهاد شده است، کاهشی در مقادیر حدود تماس شغلی مزبور متناسب با زمان مواجهه پیش‌بینی شده است. و میزان این کاهش بستگی به قابلیت کاهش صدا برای حفاظت از شنوائی دارد.

معیار جایگزین و نستباً محدودتر دیگر که برای وقایع غیرضربه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد، تراز فشار صوت قله (Peak) می‌باشد که از روی دستگاه صداسنج در شبکه پاسخ فرکانس خطی و یا وزن نیافته، قرائت می‌شود و نباید از 145 دسی‌بل فراتر رود. در هنگام کاربرد این معیار، وسایل سنجش باید مطابق با استاندارد ANSI S1.4 باشند و حساسیت پاسخ فرکانس خطی یا وزن نیافته آنها حداقل 2 هرتز باشد.

نکته:

اصوات با دامنه فرکانس پائین در ناحیه قفسه سینه باعث ایجاد رزونانس (تشدید) شده که در حدود 60-50 هرتز ارتعاش کل بدن را بدنبال دارد. این حالت موجب آزار و ناراحتی افراد می‌گردد. در چنین مواردی تراز فشار صوت باید تا حدی که مشكل ایجاد شده برطرف شود، کاهش د اده شود.

انواع موج

انواع امواج مكانيكي

1.       امواج عرضي: هر گاه حركت ذرات مادۀ حامل موج بر راستاي انتشار موج عمود باشد موج عرضي است، مثل امواج آب

2.       امواج طولي: هر گاه حركت ذرات مادۀ حامل موج مكانيكي در راستاي انتشار موج باشد موج طولي است، مثل امواج صوتي

3.       امواج پيچشي: اين موج تركيبي از دو شكل عرضي و طولي بوده، كه در محيط هاي مخصوصي  قابل توليد و انتشار مي باشد، مثل امواج فنر

 

امواج صوتي: اين امواج شكلي از امواج مكانيكي طولي مي باشند كه بيشتر در هوا منتشر شده و با برخورد به گوش انسان باعث شنيدن صدا مي شوند (محدودۀ قابل درك براي انسان بين 20 تا 20000 هرتز مي باشد).

امواج ماوراء صوت: امواجي كه خارج از محدودۀ قابل درك انسان باشند امواج ماوراء صوت ناميده مي شوند.

انواع امواج صوت بر اساس بسامد

بيناب شنوائي: صوت هاي با بسامد 20 تا 20000 هرتز را بيناب شنوائي مي نامند.

بيناب بالا: در بيناب بالا، بسامد هاي 500 تا 2000 هرتز را بسامد هاي مكالمه مي گويند.

امواج فرو صوت: ارتعاش هاي با بسامد كمتر از 20 هرتز را امواج فروصوت مي گويند.

امواج فرا صوت: امواج صوتي با بسامد بيشتر از 20000 هرتز را امواج فرا صوت مي گويند.

صدا و موج

امروزه زندگي ماشيني و پيشرفت تكنولوژي باعث شده تا انسان در زندگي روزمرۀ خود به ويژه در محيط هاي كار با، عوامل زيان آور ناشي از صدا همراه باشد كه اين امر مي تواند سلامت افراد جامعه را در معرض خطر قرار دهد، به ويژه در مشاغلي كه با صدا همراه مي باشد.

اين در صورتي است كه تحقيقات زيادي توسط دانشمندان بزرگي انجام شده است ازجمله:                    تحقيقات «گري ورلد» كه براساس تجربيات او، با كاهش 1405 درصد از سر و صدا، بازده كار9 درصد و همچنين از اشتباهات ماشين نويسان 30 درصد كاسته مي شود.

دانشمندي به نام «لارد» با اندازه گيري اكسيژن مصرفي ماشين نويسان، مشاهده نمود كه مصرف اكسيژن در گروهي كه در محيط پر سر و صدا كار مي كنند، نسبت به گروه ديگري كه در محيط كم سر و صدا كار مي كنند، 79 درصد بيشتر مي باشد.

طبق برآورد«WHO» سر و صدا در دنيا، روزانه 4 ميليون دلار خسارت وارد مي كند، و بنابر اظهارات «دكتر ليندا رامشتوك» مدير«NIOSH» 30 ميليون امريكائي در معرض خطر سر و صدا، در محيط هاي كاري قرار دارند، كه در نتيجۀ اين خطر 10 ميليون نفر مبتلا به افت دائمي شنوائي شده اند.

اين در حالي است كه، مواد قانوني 95، 92، 85 قانون كار و مواد 90 و 88 قانون تأمين اجتماعي حمايت كنندۀ پايش هاي محيطي و زيستي در مورد عوامل زيان آور به طور مستقيم و غير مستقيم مي باشند.

صوت«SOUND»

صوت شكلي از انرژي است، و به وسيلۀ سيستم شنوائي قابل تشخيص مي باشد.

موج«WAVES»

عبارت است از آشفتگي يا بر هم خوردن تعادل به صورت منظم يا نامنظم و همچنين را هي براي انتقال انرژي مي باشد، امواج بسته به ماهيت خود قابل انتشار در محيط هاي مادي، يا خلاء هستند.

انواع موج

مكانيكي: اين امواج از تغيير كان قسمتي از يك محيط كشسان نسبت به وضعيت تعادل خود ناشي مي شود، اين امر به نوبۀ خود سبب نوسان محيط مي گردد و به علت خواص كشساني محيط،  آشفتگي از لايه اي به لايۀ ديگر منتقل مي شود، در نتيجه آشفتگي محيط ايجاد مي شود كه به آن موج گفته مي شود.

در اين پديده كل محيط همراه موج منتقل نمي شود، بلكه فقط اجزاي محيط در مسيرهاي محدودي نوسان مي كند، براي مثال مي توان از مشاهدۀ اشياء كوچك شناور در آب مانند حركت چوب پنبه بر روي امواج آب نام برد.

حركت موجي مي تواند انرژي را تا مسافت هاي دور انتقال دهد به عبارت ديگر انرژي در امواج همان اني جنبشي و پتانسيل ماده است، كه در كل تودۀ يك محيط دست به دست مي گردد، براي انتقال و ايجاد امواج مكانيكي نظير صدا و ارتعاش وجود محيط مادي ضروري است.

الكترو مغناطيسي: اين امواج به دليل ماهيت ويژۀ خود براي انتشار به محيط مادي نيازي نداشته و قادرند در ماده و خلاء منتشر شوند.