آییننامهپیشگیری و مبارزهبا آتشسوزیدر كارگاهها
آییننامهپیشگیریو مبارزهبا آتشسوزیدر كارگاهها
ماده1: بهموجبماده47 قانونكار آییننامهمربوطبهپیشگیریو مبارزهبا آتشسوزیدر كلیهكارگاهها بهشرحزیر تدوینمیگردد.
فصلاول- وسایلپیشگیریو مبارزهبا آتشسوزی
تداركاتعمومی
ماده2: كلیهكارگاهها باید دارایوسایلو تجهیزاتكافیپیشگیریو مبارزهبا آتشسوزیبودهو در تمامساعاتشبانهروز اشخاصیرا كهاز تعلیماتلازمبهرهمند و بهطریقهصحیحاستعمالوسایلو تجهیزاتمربوطهآشنا باشند در اختیار داشتهباشند.
تبصره1- در نقاطیكهمراكز آتشنشانیوجود دارد كارگاهها باید وسیلهارتباطبا مراكز مزبور را در اختیار داشتهباشند.
تبصره2- هر كارگاهباید گزارشكلیهآتشسوزیهایكوچكو بزرگخود و مواد و وسائلیكهبرایاطفاء آنبكار رفتهو میزانخسارتمالیواردهرا بهاطلاعمركز آتشنشانیمحلو ادارهكلبازرسیكار برساند.
ذخیرهآب
ماده3: برایخاموشنمودنحریقهایاحتمالیدر هر كارگاهباید آببا فشار كافیتامینگردد و در صورتعدموجود ارتباطبا لولهكشیشهر از لحاظتامینآببا نظر مقامصلاحیتدار و پیشبینیحداكثر وسعتآتشسوزیدر كارگاهبهتهیهذخیرهآبكافیاقدامشود.
لولهها و شلانگهایآبآتشنشانی
ماده4: لولههایاصلیآبآتشنشانیو شلانگاهبایستیپیوستهآمادهبرایاستفادهبودهو بهنحویقرار گرفتهو یا محافظتشود كهحركتوسائطنقلیهصدمهایبهآنها وارد نیاورد و در مواردیكهبر حسبضرورتشلانگاهدر عرضجادهیا معبر وسائطنقلیهعبور دادهمیشود بایستیپلهایمخصوصبرایمحافظتآنها تهیهو بر رویآنها گذاشتهشود تا عبور وسائطنامبردهاز رویپلهایمذكور انجامگرفتهو آسیبیبهشلانگها و در نتیجهاختلالیدر كار مبارزهبا آتشسوزیوارد نیاید.
ماده5: برایجلوگیریاز یخزدنآبدر لولههایاصلیو شلانگها در زمستانباید اقداماتاحتیاطیاز قبیلدفنو عایقپیچیلولههایاصلیو خالیكردنشلانگها پساز استعمالو غیرهبعملآید و در نقاطسردسیر كهاحتمالانجماد آبدر مخازنو لولهها بیشتر استبایستیمخازنآبزیرزمینیبودهو از تلمبهاستفادهگردد. و شیرهایآبباید حداقلدر عمق25 سانتیمتر در حوضچههایمخصوصقرار دادهشود و دریچهسرپوشآنها عایقو آببندیشدهتا آببرفو باراندر داخلآنها نفوذ ننماید.
تبصره- برایجلوگیریاز انجماد آبدر شیرهایآبآتشنشانیشیر احتیاطآنرا باید در طیزمستانهفتهاییكمرتبهباز و آبموجود را تخلیهنمود.
ماده6: برایاطمیناناز حاضر بكار بودنلولههایاصلیآبآتشنشانیآزمایشماهیانهآنها جهتتمیز شدناز رسوباتو گللایضروریمیباشد.
ماده7: كلیهسرقفلها در شلانگها و لولههایآبگیریلولههایآبآتشنشانیدر كارگاهها باید حتیالمقدور از نوعو اندازهایكهدر مركز آتشنشانیمحل بكار میرود انتخابشود. تا در صورتیكهاز مركز مذكور استمداد شود اشكالیپیشنیاید.
ماده8: شلانگهاییكهبرایاطفاء حریقدر محوطهباز كارگاهها بكار بردهمیشود بایستیاقلاً از شلانگهاییبهقطر 5/63 میلیمتر (5/2 اینچ) و سر لولههایبهقطر از 19 تا 4/25 میلیمتر (از تا 1 اینچ) با در نظر گرفتنفشار آبانتخابگردد.
ماده9: شلانگهاییكهدر داخلساختمانبرایمبارزهبا حریقبكار بردهمیشود بایستیاز نوعشلانگهایقرقرهاقلاً از 4/25 تا 4/44 میلیمتر یا (1 تا اینچ) و سر لولههایبهقطر از 5/9 تا 7/12 میلیمتر ( تا اینچ) با در نظر گرفتنفشار آبانتخابگردد
.ماده10: شلانگهایآتشنشانیرا پساز هر مرتبهاستعمالباید كاملاً از آبخالینمود و شلانگهایآستر لاستیكیرا باید اقلاً هرسهماهیكمرتبهآزمایشنمود.
استعمالآب
ماده11: در مواردیكهمقادیر زیادیمایعاتقابلاشتعالو انواعمختلفروغنها و رنگها و امثالآنیا گردهایآلیقابلاشتعالدر معرضحریققرار گرفتهباشد بههیچوجهنباید مبادرتبهاستعمالآبكرد مگر آنكهبهصورتپودر استعمالشود.
ماده12: در مواردیكهتجهیزاتالكتریكیدارایجریانالكتریسیتههستند و دچار آتشسوزیمیشوند باید از خاموشكنندههایسودا اسید و مولد كفو همچنیناستعمالآباكیداً خودداریگردد.
ماده13: در مواردیكهپودر فلزاتقابلاشتعالمانند پودر آلومینیومیا پودر منیزیمو غیرهدر معرضحریققرار گیرد و همچنینموادینظیر كربور دو كلسیمو غیرهكهبا ریختنآبرویآنها ممكناستگازهایقابلاشتعالو قابلانفجار و یا مضرهاز آنها متصاعد گردد از استعمالآببایستیبكلیاحتراز نمود.
ماده14: در محلورود و داخلابنیهكارخانجاتو موسساتیكهیكیا چند نوعاز مواد مشروحهدر مادههای11، 12 و 13 وجود دارد باید نوعآنمواد را رویتابلویمخصوصآگهینمود و ضمناً وجود چنینموادیرا باید بهمركز آتشنشانیمحلكهممكناستدر صورتبروز آتشسوزیاز آناستمداد شود اطلاعداد.
دستگاههایثابتآبپاشخودكار و انواعدیگر آن
ماده15: در كارگاهها و موسساتیكهبرایمبارزهبا حریقدستگاههایثابتآبپاشخودكار بكار بردهمیشود شیرهایاصلیكنترلآبایندستگاهها باید در تماماوقاتباز نگاهداشتهشود و فقطبهدستور یكشخصمسئولمیتوانشیرهایمذكور را برایقطعنمودنجریانآبدر داخلدستگاهها بست.
ماده16: شیرهایمذكور در ماده(15) بایستیمجهز بهاسبابالكتریكیخودكار صوتیبودهتا در صورتبستهشدنبهاطاقمتصدیمربوطهاعلامخطر شود.
ماده17: فاصلهسر آبپاشهایخودكار از اشیاء مورد حفاظتو سایر نقاطاطرافآنها باید از 60 سانتیمتر (12 اینچ) كمتر نباشد.
ماده18: دستگاههایثابتخودكاریكهبا كفیا انیدرید كربنیكو غیرهبرایخاموشكردنمواد قابلاحتراقو اشتعالدر كارگاهها نصبگردیدهباید همیشهطبقاصولفنیآمادهبكار نگاهداشتهشود.
خاموشكنندههایدستیو چرخدار
ماده19: كلیهكارگاهها و موسساتصنعتیاعماز اینكهدر آنها وسیلهحفاظتیاز نوعدستگاههایتصویبشدهثابتخودكار وجود داشتهیا نداشتهباشد باید برایحفاظتعلیهحریقهایكوچكاتفاقیبهخاموشكنندههایدستیمناسببا نوعحریقهاییكهممكناستاز نقطهنظر كیفیتكار و موادیكهدركارگاهها و موسساتمذكور وجودداردمجهزباشد
.ماده20: خاموشكنندههایدستیو چرخدار را باید پیوستهدر مكانیمناسبو مشخصكهاحتمالبروز حریقدر آنكمتر و دسترسیبهآنآسانتر استنگاهدارینمود و محلنصبیا نگاهداریآنها بایستیبا رنگقرمز مشخصشود.
ماده21: در مواردیكهمواد سوختنیغیر از آنچهدر مواد 22، 23 و 24 آتیذكر میشود درمعرضحریققرارگیرند وسایلقابلحملمبارزهبا آتشمیتواند شامللوازمزیرباشد.
سطلآب- سطلشن- شلانگهایقرقرهایبا استفادهاز شیر آبعمومییا از مخازنمرتفعآب- خاموشكنندههایمحتویمواد سودا اسید یا آبگاز و ضمناً در مواقعیكهبرودتهوا باعثانجماد آبمیشود بایستیتدابیر احتیاطیبرایجلوگیریاز یخزدنآبدر شیرها و یخزدنخاموشكنندههایسودا اسید و آبگاز بكار برد.
ماده22: برایخاموشنمودنحریقهایمایعاتقابلاشتعالو انواعمختلفروغنها و رنگها نباید از خاموشكنندههایآبیاستفادهشود بلكهباید از خاموشكنندههایحاویكفیا پودر شیمیاییو خاموشكنندههاییاز نوع
co2 و سایر خاموشكنندههایمعادلآناستفادهگردد.ماده23: چنانچهحریق در مكانیرویدهد كهتجهیزاتالكتریكیكهدارایجریانالكتریسیتهاستدر معرضآتشسوزیقرار گرفتهباشد در اینصورتوسایلو تجهیزاتقابلحملفوقالذكر نباید شاملكفیا دستگاههایآتشنشانیآبیباشد، بلكهبجایآنها باید از خاموشكنندههایحاویكفیا پودر شیمیایییا سایر مواد معادلاستفادهكرد علاوهبر اینمسئلهشدتو ضعفجریانالكتریسیتهدر دستگاههاییكهدچار حریقگردیدهنیز باید مورد توجهمامورینآتشنشانیاز نظر حفاظتشخصیقرار گیرد.
ماده24: برایخاموشكردنحریقپودر یا برادهفلزاتینظیر منیزیمآلومینیومو غیرهباید از استعمالهرگونهمایعو مواد خاموشكنندهاز نوعسودا اسید كف- پودر شیمیاییو غیرهموكداً جلوگیریبعملآورد و بایستیبا ایجاد دیوارهیا سدیاز شنو ماسهنرمو خشكگردسنگو سایر مواد خنثیكهبهمقدار فراواندر محلآمادهو در دسترسگذاشتهشدهاستمانعاز توسعهو پیشرفتآتشگردید و یا پودر مخصوصیكهبهوسیلهكارخانهسازندهفلز منظور توصیهشدهاستاقدامبهخاموشنمودنآتشنمود.
ماده25: در مورد خاموش كنندههایدستیو چرخدار مراتبزیر را باید رعایتنمود.
الف-بازرسیماهیانهاز كلیهآنها بهاستثناینوع
co2 كههر6ماهیكمرتبهباید بازرسیشود.ب- بازرسیسالیانهبرایاطلاعاز كیفیتو كمیتمواد خاموشكنندهو در صورتلزومبرایدوبارهپر كردنآنها.
ج- آزمایشدو سالهبرایتحتفشار گذاشتنبدنهظروفخاموشكننده با فشاریكهاز طرفكارخانهسازندهتعیینشدهاست.
تبصره- خاموشكنندهها را بایدبلافاصلهپسازاستعمالدوبارهپرنمودهو درمحلخودگذاشت
.ماده26: توجهاشخاصی را كهدر مبارزهحریقشركتدارند باید بهخطراتاستعمالخاموشكنندههایاز نوعتتراكلرور دو كربنو برومو دو متیلدر فضایمسدود جلبنمود زیرا مواد مذكور سمیبودهو در اثر حرارتآتشتجزیهشدهو تولید بخاراتسمیمینماید و نیز باید آنها را بهعملیاتشیمیاییكهدر بعضیموارد بینمایعاتخاموشكنندهمذكور و موادیكهبرایخاموشكردنآنها بكار رفتهاسترخمیدهد آگاهنمود.