اهداف استراتژيک

سرمايه گذاري به موقع در زمينه کيفيت، کارآيي و عوامل مؤثر ديگر، سبب مي شوند اهداف استراتژيک بر طبق يك جدول پيش بيني شده حاصل گردند. با به کار گيري روش هاي برقرار کننده کار آيي در عمليات، مي توان به ذخيره سرمايه هاي عظيم و استفاده بهتر از امکانات دست يافت. اداره ايمني و بهداشت انگلستان اهداف و خط مشي هايي را براي سازمان خود مشخص ساخته است كه در ادامه هر يك از اين اهداف شرح داده مي شوند.

 

1- استراتژي خريد در HSE[1]

استراتژي در اين جا به طور قطع به مفهوم ملحوظ داشتن نگرش HSE در فعاليت هاي تجاري و دستيافت به HSE است. هدف بلند مدت آن است که مديريت اهداف زير را مورد توجه قرار دهد:

-       برقراري همکاري هاي لازم در زمينه فعاليت هاي تجاري و اجرايي ايمني و بهداشت

-       برقراري پيوند بين اهداف تجاري و اجرايي ايمني و بهداشت و ارزش هاي آنها

-       پيوند بين استراتژي هاي وزارت بازرگاني و فعاليت هاي مربوط به اجرائيات ايمني و بهداشت

-       جلوه گر ساختن نواحي اصلي فعاليت ها در هر حوزه كه سبب مي شود اصول کليدي، ستاده ها و اهداف نگرش  HSEمشخص شده و از اين طريق، ارزش هاي تجاري، اصول عمومي و فعاليت هاي سازمان يافته را تحت 6 کليد زير پيگيري مي توان کرد:

  • مشتريان

 

 

 

 

 

 

  • مردم
  • فرايند
  • تهيه کنندگان
  • ساختار
  • تضمين تجاري

 

2- خط مش HSE

تعيين بالاترين ارزش براي اطمينان از دستيافت مالي و تأمين کالاها و خدمات در زمان مناسب و تعيين شده در اين مقوله قرار مي گيرد. در مناسب ترين روش و اعمال هزينه-سود[2]، مراقبت از جنبه هاي قانوني HSE و منافع مالي، ضرورت دارد. البته اين نكته را نبايد فراموش نمود كه هميشه در اعمال هزينه – سود نبايد روي قيمت پايين متمرکز شد. خط مش هاي خريد بايد به موارد زير کمک نمايند :

-       اطمينان به صحت و درستي تعميرات و استاندارد هايي که مشاهده مي شود.

-       ارتقاء آگاهي هاي خريد از طريق فراهم نمودن خدمات کارآ که براي واحد هاي خريد تدارک ديده مي شود.

-       برقراري ارتباط بين خط مش هاي خريد و خدمات پيشنهادي توسط واحدهاي خريد كه بر طبق ضوابط HSE باشد.

-       اطمينان به يک نگرش آگاهانه و حرفه اي در بخش خصوصي و بهبود فضاي رقابتي در ميان توليد کنندگان.

-       اطمينان به اينکه قدرت خريد برطبق اصول HSE منافع بي شماري ايجاد خواهد نمود.

-       اطمينان به اينکه رهنمودهاي آموزش هاي موجود، کارکنان را به ارتقاء ايمني و حفظ ارزش پول در خريدها سوق مي دهد.

 

3-شرکت هاي کوچک و متوسط

خط مش HSE بايد در همه جا و همه حال واحد هاي توليدي کوچک و متوسط را تحت پوشش قرار دهد. براي اهداف آماري وزارت بازرگاني و صنايع معمولاً از تعاريفي به شرح زير استفاده مي كنند:

شركت بسيار كوچك: 9 – 0 نيروي كار

شركت كوچك: 49 – 10 نيروي كار

شركت متوسط: 249 -50 نيروي كار

شركت بزرگ: بالا تر از 250 نيروي كار

اداره ايمني و بهداشت براين اساس فعاليت هاي خود را برنامه ريزي و اجرا مي سازد كه در آن برابر نژادي براي تمام كاركنان وجود داشته باشد و در موارد اختصاصي مي خواهد كه اقدامات ضروري براي برابري نژادي صورت پذيرد.

 

4- انتخاب و تعيين مشاوران مديريت

مشاوره بصورت پژوهش در مورد مسايل، انجام تجزيه و تحليل، تدبير و يا کمک به ايجاد سيستم ها و ساختارهاي جديد در سازمان تعريف مي شود. در خط مش HSE مشاوران توسط مديريت انتخاب مي شوند. همچنين در خط مشي بايد مشخص شود كه اظهارات مشاور به دقت پايش شده تا ارزش هاي مورد نظر حتي از جنبه هاي مالي کسب گردند. بهمين دليل است كه در اجراي يك پروژه از استقرار سيستم HSE (بهداشت، ايمني و محيط زيست) استفاده مي شود تا علاوه بر ارتقاء و بهبود اين موارد وظايف از پيش تعيين شده و منافع موجود نيز مشخص گردند.

 

5- خط مش مناقصه

يکي از اصول اساسي درHSE اين است که پيمانکاران بايد براساس مناقصه رقابتي انتخاب گردند. مناقصه رقابتي داراي تعاريف متفاوتي مي باشد كه در ادامه سه تعريف رايج آن آورده شده است. البته ذكر اين نكته را نبايد فراموش نمود كه هر سه تعريف در نهايت داراي يك مفهوم     مي باشند:

-       دعوت از تعدادي توليد کنندگان که قادر هستند خدمات و يا کالاهاي خاصي را تأمين و ارايه نمايند.

-       تأمين نياز تعريف شده در بازار براي دستيابي به بهترين و مناسب ترين راه که از آن طريق نياز برآورده مي گردد.

-       راهي براي اطمينان از يك خصوصيت ويژه كه برطبق الگوي هزينه – سود مي باشد كه در نتيجه آن از خريد سود حاصل مي شود.

وجود رقابت باعث مي شود كه توليد انحصاري يك شركت نباشد كه در نهايت باعث افزايش كيفيت خواهد شد. در HSE اين حس رقابت در چارچوب منافع بازار و براي اطمينان از رقابت در بين توليد كنندگان ايجاد شده است.

 

6- مناقصه مجرد

اين مناقصه بندرت انجام مي شود و معمولاً در موقعيت هاي استثنايي صورت مي گيرد. به عنوان مثال در حفاظت از حق مالکيت روشنفکران، شرايط بسيار غير قابل پيش بيني و يا جايي که وجود کارشناسان ممتاز الزامي است اين مناقصه به کار مي آيد.

7- استحصال مقررات

     همانند ساير هزينه هاي دولتي، هزينه هاي  HSE هم در آن قرار مي گيرد و در مواردي که هزينه ها از حد توان مالي متجاوز مي گردد الزام ها بايد اعلام شوند. حد تحمل مالي الزاماتي را برقرار مي سازد تا مواردي که از آن برمي آيد اعلام شوند.

 

8- خصوصيات و ويژگيها

توصيف محصول يا خدمات كه مورد نياز سازمان مي باشند بصورت خصوصيت يا ويژگي آن بيان مي شود. در اين مرحله الزاماتي توصيف مي شوند که خدمات و توليد با آنها مطابقت دارند. اين مورد مي تواند قسمتي از درخواست ها يا مدارک جداگانه اي که براي دعوت در مناقصه به کار مي روند، باشد.

خط مش HSE این است که برپايه ستاده ها، ويژگي ها از اجزا مشتق مي شوند و روي عمليات توليد يا خدماتي که لازم دارد متمركز مي شود. در اين صورت ويژگي ها شامل توصيفي از آنچه الزامي است و به طور وضوح متناسب با شاخص هدف بوده که بايد به دست آيد مي باشد. هر يک از ويژگي ها در بردارنده موارد زير است :

 هدف[3]: توصيف مي کند که چه کاري براي عمليات و موارد اجرايي که الزامي هستند بايد انجام شوند .

كيفيت[4]: استانداردهاي ارزيابي ملي يا بين المللي يا معادل آن که بايد به کاربرده شوند را تعريف مي نمايد.

عمر قابل انتظار[5]: اين مورد توضيح مي دهد در چه مدت قرار داد پايان مي پذيرد.

تحويل[6]: اين مورد توضيح مي دهد كه کجا و چه وقت حمل و انتقال توليدات و يا خدمات الزامي هستند.

تعيين خصوصيات كالاها، تعداد، نوع و اندازه، سازگاري با كالاهاي ديگر و خدمات پس از فروش بايد مورد توجه قرار بگيرد. در تعيين خصوصيات خدمات، مواردي نظير شاخص اندازه گيري عملكرد، استاندارد هاي حرفه اي، اطلاعات مديريت هم بايد مورد توجه قرار گيرند.

هنگاميكه يك الزام براي HSE با استفاده از استانداردهاي انگليسي وجود دارد، اسامي شاخص و مشخصي يا فرايندهايي از اسامي ممكن است مورد استفاده قرار بگيرد. براي اجتناب از هرگونه انحراف توسط HSE، اين توصيف هاي اختصاصي همواره با کلماتي تخصصي يا معادل آنها همراه خواهد بود.

 

9-شرايط مناقصه

براي شركت در مناقصه بايد شرايط HSE كاملاً مشخص باشد كه در اين حالت از        كاربرگ هايي استفاده مي شود که در بردارنده شرايط ممنوعيت يا جريمه در منافصه و يا عدم انتقال اطلاعات به شخص ثالث بوده مگر آن که به طور مطلق در تدارک و فراهم آوري پيشنهادات مناقصه ضرورت داشته باشد.

       در كاربرگ ها داده هاي دريافتي مناقصه، مدت اعتبار آنها، تعداد تصاوير از مناقصه که بايد ارائه شود و شاخص هاي ارزشيابي مناقصه در آن توضيح داده شده است.

مشارکت کنندگاني كه عدم صلاحيت داشته باشند مورد پذيرش قرار نخواهند گرفت و اين از مسوليت هاي مناقصه گذاراست که مطمئن گردد که مناقصه در زمان تعيين شده انجام مي شود. شرايط غير قابل قبول هم پذيرفتني نيست مگر آن که HSE نشان دهد که به طور اختصاصي متغير ها مورد قبول قرار دارند.

دريافت مناقصه ها

برگه مناقصه ها، در محل مطمئن بوسيله شخصي مسئول نگهداري شده تا به عنوان سند در روز موعود و زمان مشخص باز گردند. ممکن است برگ مناقصه با دورنگار[7] ارسال شود ولي       مي بايست اسناد آن در يك مدت مشخص ارسال شود. وقتي که فکس رسيد اسناد در يک پاکت مهر و موم شده قرار داده مي شود. نام دريافت کننده، تاريخ و زمان دريافت بايد بطور مشخص روي پاکت نوشته شده باشد. سپس يک نسخه از اسناد درخواست مي شود و بايد دقت گردد که نسخ دريافتي دقيقاً همان کپي فكس باشند. در هيچيک از موارد کارکنان HSE حق ندارند اطلاعاتي به رقباي شرکت کننده در مناقصه ارائه نمايند مگر آن که از مناقصه گذار مجوز کتبي دريافت کرده باشند.

10-ارزيابي مناقصه

روش معمول ارزيابي مناقصه براساس شاخص هاي ارزيابي و وزني است که توسط اعضا ارزيابي کننده مناقصه قبل از اينکه به موضوع و موارد مناقصه بپردازند انجام مي شود. شاخص هاي ارزيابي برپايه اطلاعات مورد نياز است که در هر مورد در برگ مناقصه مندرج است. موارد زير از جمله فاكتورهاي مهم در هنگام ارزيابي مناقصه مي باشند:

1- مدارک صحيح و کامل آنچنان که در برگ مناقصه خواسته شده است، باشند.

2-  پيوستگي با خصوصيات طرح داشته باشد.

3-  بهترين قيمت ارايه شده با توجه به کيفيت مطلوب و درک الزام هاي HSE و البته نه کاملاً در جهت آن .

سپس يک کميته تخصصي مناقصه برپايه اطمينان و اعتماد از اطلاعات مناقصه و يک مجموعه که داراي دانش تخصصي، تجربه، آگاهي و اطلاعات کافي از ارزش هاي مناقصه هستند شکل     مي گيرد. هر يک از اعضا کميته مناقصه بايد قادر باشند از لحاظ دانش تخصصي موارد مناقصه را ارزيابي نمايند و بتوانند نشان دهند که کداميک از شرکت کنندگان به بهترين وجهي موارد HSE را مورد نظر قرار داده و در آن اين امور مورد ملاحظه واقع شده است. پس از آن که هريک از اعضا به طور انفرادي ارزيابي مورد نظر خود را انجام دادند در يک مجموعه از اعضا کميته تخصصي مناقصه، موضوع مطرح و تصميم گيري مي شود.

 

11- شرح چگونگي ارزيابي مناقصه

سازمان ها و افرادي که در مناقصه برنده نشده اند ( يا سازمان و يا فردي كه برنده شده است) اگر بخواهند مي توانند در خواست کنند که مبناي تصميم گيري چه بوده است . واحد HSE همواره بايد دقت نمايد از افشاي اطلاعات محرمانه به ساير شرکت کنندگان اجتناب گردد. به عنوان قسمتي از فرآيند شرح چگونگي ارزيابي مناقصه نقاط ضعف و قوت شرکت کنندگان مشخص شده، براي هر يک بيان گرديده و بايد زمينه اي فراهم آيد که آنها در آينده موفق گردند.

 

12- منشورهاي زيست محيطي

خط مش HSE و دولت اين مي باشد كه توجه به محيط زيست بايد در تمام موارد و تصميمات صورت بگيرد. تمام موارد حتي خريد هم از اين مورد مستثني نمي باشد. مسئولين دولتي موظف هستند که در موارد خريد، اصول HSEو ملاحظات محيط زيست رعايت شده باشد. خريد بايد از اجناسي صورت گيرد كه كمترين مخاطرات را براي محيط زيست داشته باشد كه اصطلاحاً به آنها كالاي مرجع گفته مي شود. کالاهاي مرجع از نظر زيست محيطي کالاهايي هستند که کمتر به سلامت انسان و محيط زيست آسيب رسان بوده و وقتي با ساير کالاها  مقايسه مي گردند که با همان هدف توليد و به کار گرفته مي شوند . از جمله اين موارد عبارتند از:

1-  آيا براي مقصد مورد نظر مناسب اند و قيمت آنها هم مناسب است.

2-  آيا در کاربرد منابع و مصرف انرژي کارآ مي باشد.

3-  آيا حداقل مواد اوليه را در فرآيند ها به کار مي گيرد.

4-  آيا حداکثر منافع و مطلوبيت را براي مشتريان بعدي به همراه دارد.

5-  آيا بدون آلودگي و يا حداقل با کمترين آلودگي توليد و مصرف مي گردد.

6-  آيا ماندگار است و به سرعت و به آساني قابل نگهداري، تعمير و بازسازي مي باشد.

7-  آيا قابليت استفاده مجدد دارد و مي توان آن را در پايان عمر مصرف بازيافت نمود.

8-  آيا توسط اطلاعات بيشتري اولويت ها و ارجحيت هاي آن در محيط زيست مشخص   مي گردد.

 

 13- دستيابي به بهداشت و ايمني

هدف اصلي اداره ايمني و بهداشت ورود آگاهي ها و اطلاعات جديد به ملاحظات بهداشتي، ايمني و زيست محيطي است و انتظار مي رود دستاوردهاي عمومي منجر بهتر شدن شرايط   فعاليت ها شود. ايجاد اين دستاوردها مي تواند يكي از سياستهاي دولت باشد که بايد به طور روشن روش ها و عمليات ها را براي بحث در مورد بهداشت، ايمني و محيط زيست و مواردي که به دستيافت آن توسط دولت منتهي مي گردد مشخص نمايد.

اما چيزي كه در يك سيستم بهداشت، ايمني و محيط زيست حائز اهميت است بررسي دوباره شرايط در يك دوره مشخص مي باشد. يكي از مزاياي اين روش ايجاد يك چك ليست بهداشت، ايمني و محيط زيست است كه عموماً تحت عنوان چك ليست كمك كننده خوانده مي شود و براي بهبود شرايط مورد استفاده قرار مي گيرد. يک قسمت از چک ليست که مستقيماً به الزامات و دستاوردهاي HSE مربوط مي شود به شرح زير است .

1-  توانايي همه پيمانکاران براي بکارگيري استاندارد هايي که در کنترل و ارزيابي ايمني و بهداشت مورد توجه هستند.

2-   اجراي عمليات پيمانکاران براي ارايه خدمات براساس بکارگيري استاندارد هاي هم تراز[8] در روش هاي مديريت عمليات ايمني و بهداشت تا هر نوع قصور کوچک را روشن و مشخص نمايد.

سطح ايمني و بهداشت كه به صورت اختصاصي در آن مطرح مي شود، بستگي به طبيعت و سطوح ريسك هايي دارد که در هر نوع فعاليتي وجود دارد. ايمني و بهداشت تنها به خدمات، محدود و منحصر نمي گردد. همچنين ملاحظات به پيمان هايي داده مي شود که مستلزم بکارگيري خدمات در سايت هستند. ظرفيت هاي ريسك بايد ارزيابي گرديده و اين يکي از       الزام هاي مناقصه گذاران است که مواردی ضرورت هاي ايمني و بهداشت را در مناقصه ملحوظ نمايند. مناقصه گذاران بايد مدارکي را ارايه نمايند که نشان دهنده ارتقاء و توسعه عمليات و مديريت ايمني و بهداشت در آن سازمان باشد.


[1] -Health Safety Executive

[2] -Cost-Benefit

[3] - Purpose

[4] - Quality

[5] - Life expectancy

[6] - Delivery

[7] - Fax

[8] - استاندارد هاي هم تراز نشاندهنده هر نوع ارتباط داخلي استاندارد ها با HSE يا روش ها و يا خطوط راهبردي منتشر شده از HSE مي باشد.