بهداشت محیطی های ایران

آلودگي هوا

بطور کلی آلاینده های هوا را به دو دسته آلاینده های اولیه هوا و آلاینده های ثانویه هوا تقسیم بندی می نمایند. استانداردهاي هواي آلوده براساس تركيباتي مانند آلايندهاي اوليه هواHCs , PM , SO_{2 , NOX ,CO و ازن تروپوسفريک، (به استثناي هيدروکربن ها) تعيين مي شوند. آلاينده هاي ثانويه هوا؛ترکيبات شيميايي سمي هستند که در دامنه گسترده اي ايجاد آلودگي مي نمايند و به درجات مختلف سمي بوده، قادر به ايجاد آسيب هستند.}

CO ؛ محصول احتراق ناقص بوده، گازي است بي رنگ، بي بو و به شدت سمي، عمده ترين اثر آن هم ترکيب با هموگلوبين خون در شش ها و مانع شدن از انتقال گاز اکسيژن به بافت ها است. قسمت عمده CO انسان ساخت از احتراق ناقص وسايل نقليه در محيط زيست رها مي شود.

NOx ؛ از عوامل عمده آلودگي هوا هستند و اثرات مستقيم و غير مستقيم گسترده اي روي سلامت انسان و محيط زيست دارد. ايجاد ريزش هاي اسيدي ازترکيب NOX و بخار آب اتمسفر يکي از بدترين عوارض را در محيط زيست دارد.

SO2 ؛که عمدتاً از نيروگاه هاي برقي و مخصوصاً در مواردي که زغال سنگ مصرف مي کنند در محيط رها مي شود. در فرآيندهاي تغليظ و ذوب فلزات مختلف از جمله مس، روي، سرب و نيکل اين گاز در ابعاد گسترده توليد مي شود. درمعرض قرار گرفتن طولاني به آن مي تواند عوارض مزمن گسترده تنفسي ايجاد نمايد. تشکيل باران اسيدي هم در اين مورد بسيار مهم است. بايد توجه داشت که بعضي از فلزات سنگين از جمله سرب ، جيوه و کادميوم نقش موثري در آلودگي هوا دارند.

اسموگ لندن؛ درسال 1952 يک اسموگ ضخيمي به مدت 5 روز در شهر لندن رخ داد. حدود 4000 نفر جان خود را از دست دادند، اکثر قربانيان افراد مسني بودند که ناراحتي مزمن تنفسي و يا بيماريهاي کارديووازکولر داشتند. عامل اصلي تشکيل اسموگ SO2حاصل از استفاده زغال سنگ براي توليد حرارت و برق بوده است.

رويداد دره؛ يک اينورژن حرارتي شديد همراه با مه سنگين و غليظ که SO2 با آلاينده هاي صنعتي عمده، اسيد هاي معدني و اکسيد هاي فلزي همراه گرديد. اين حادثه در دسامبر 0193 رخ داد و براي 5 روز تداوم يافت كه موجب مرگ و مير 63 نفر گرديد و صدها نفر هم دچار بيماريهاي مختلف تنفسي گرديدند.

Bhopal هند؛ شايد اين يکي از تراژديک ترين اتفاق آلودگي هوا است که در دنيا رخ داد. 45 تن گاز متيل ايزوسيانات همراه با گاز فسژن از مخزن آن درکارخانه يونيون کاربايد در سال 1984 رها گرديد و هزاران نفر از ساکنان در معرض گاز هاي سمي قرار گرفتند. اين کارخانه انواع حشره کش هاي نوع کاربامايد را از واکنش بين متيل آمين و فسژن توليد مي کرد. اگر غلظت اين گازها در اتمسفر به حد ppm2 و يا بيشتر از آن برسد اکسيژن را از شش ها بيرون رانده و موجب خفگي و در نهايت مرگ شخص مي شود.

برطبق گزارش سازمان هاي مختلف در مورد قربانيان گاز، بيش از 12 هزار نفر جان خود را از دست دادند و هر هفته به طور متوسط هنوز 5 نفر قرباني اين حادثه هستند. اطفال زنده از اين حادثه که در شکم مادر در زمان وقوع حادثه، مانده اند، يک به 3 بوده است. علاوه برآن از بچه هايي که زنده ماندند %16 Deformed و 60% تا قبل از رسيدن به سن بلوغ، مردند. بنظر مي رسد بيشتر از 10 هزار نفر ديگر به شدت آسيب ديده باشند.

4-استفاده از catalyst Converter.

اسكرابر؛ اين دستگاه ها قادرند ذرات و گازهايي مثل SO2 را برگشت دهند. هواي آلوده از يک بستر مرطوب عبور مي کند که 99% ذرات و85-90 % SO2 گرفته مي شوند.

مبدل هاي كاتاليستي؛ اين ها دستگاهايي هستند که در قسمت هاي مختلف موتور و اگزوز اتومبيل نصب مي شوند و معمولاً از يک بستر با ذرات آلومين، پلاتين يا پالاديوم به عنوان کاتاليزور، پوشيده شده اند. اين دستگاه ممکن است در اگزوز ماشين قرار داشته ، COو HCs را به CO2و آب تغيير مي دهد و NO2را به ازت گازي تبديل مي نمايد. اين کاتاليزوزها به شدت به سرب حساس اند بنابراين اتومبيلي که کاتاليزور به کار مي برد، بايد از بنزين بدون سرب استفاده نمايد.