سرب«LEAD»‌ : سميت سرب هزاران سال است كه براي انسان ها شناخته شده است به طوري كه دانشمنداني نظير سقراط، بقراط و ابوعلي سينا در اين مورد مطالبي را نوشته اند. كارگران صنايع ريخته گري، لحيم كاري، باتري سازي، ساخت لوله و مخازن آب، ساخت حشره كش ها، مواد شيميائي، سراميك و كاشي سازي، رنگ سازي،گلوله و حروف چاپ و ... در تماس با اين مادۀ سمي هستند. سرب از هر طريقي وارد بدن مي شود و در اعضائي مانند كبد، استخوان، عضلات، كليه و طحال تجمع پيدا مي كند، كه90% آن در استخوان ها و بقيه در ساير قسمت ها جمع مي شوند كه نيمۀ عمر سرب در كليه 7 سال و در استخوان 32 سال مي باشد.

سرب بيشتر از راه تنفسي وارد بدن مي شود همچنين از راه گوارشي نيز وارد بدن مي شود كه تنها 10% آن قابل جذب مي باشدو بقيه از راه مدفوع دفع مي شود، همچنين بيشترين مقدار سرب از راه ادرار دفع مي شود حدود76% و بقيه از طريق بزاق، مدفوع، عرق، مو و ناخن از بدن دفع مي شود.

مسموميت با سرب: مسموميت با سرب ساتورنيسم «SATURNISM» يا پلمبيسم «PLOMBISM» نام دارد كه علايم آن عبارتند از: 

·         زياد شدن اندازۀ دفع سرب از ادرار

·         افزايش ميزان سرب در خون

·         افزايش اندازۀ كوپروپورفيرين در ادرار

·         بروز عوارضي در دستگاه گوارش، مانند قولنج روده، يبوست، حالت تهوع و ...

·         بروز تغييرات خوني، مانند پيدا شدن سلول هاي منقوط و كم خوني

·         ضعف و پيدايش نشانه هاي مخصوص و سستي در مچ دست و قوزك پا(افتادگي مچ)

·         عوارض مغزي(آنسفالوپاتي)، مانند سردرد، توهم، فكر و خيال، اغما و سرانجام مرگ.

راه هاي تشخيص مسموميت با سرب: براي تشخيص مسموميت مي توان از موارد زيز استفاده نمود:

·         شمارش سلول هاي قرمز خون و گلبول هاي قرمز دانه دار

·         اندازه گيري فعاليت آنزيم آمينولوونيك اسيد دهيدراتاز

·         اندازه گيري پروتوپورفيرين در گلبول هاي قرمز

·         اندازه گيري كوپروپورفيرين در ادرار

·         اندازه گيري «ALA» و سرب ادرار و سرب خون

عوارض ناشي از مسموميت با سرب: قولنج روده اي، كوليك، كم خوني، نوريت، حاشيۀ بورتون يا خط سرب و پوسيدگي زودرس دندان ها و ... .

عوارض ناشي از مسموميت با تترا اتيل سرب«تل» : عوارض حاد روحي، هذيان، اغما و تشنج پيش از مرگ و در موارد خفيف تر ضعف، اختلال حافظه، بي خوابي، نبود تمركز فكر، تهوع و استفراغ.

سرب بر روي سيستم هاي خون ساز، اعصاب، كليه، دندان، دهان و دستگاه گوارش، قلبي و عروقي، توليد مثل اثر مي گذارد و باعث اثرات زيان آوري بر كار اين سيستم ها مي شود.

براي درمان مسموميت سرب از كلسيم اي دي تي آ و بال استفاده مي شود كه باعث كاهش عوارض، افزايش دفع سرب از راه ادرار و كاهش سلول هاي منقوط مي شود. همچنين مي توان در محيط كار از لولزم حفاظت فردي يراي جلوگيري از اثرات سرب استفاده نمود. اندازۀ آستانۀ مجاز- ميانگين زماني تراكم، سرب 05/0 و تل 1/0 ميلي گرم در متر مكعب است«ACGIH-2003».